ป่าผืนสุดท้ายบ้านคลองนางชิง

ว่าที่ร้อยตรีณัฐวุฒิ ดวงรัตน์ เลขานุการนายกเทศมนตรีเทศบาลเมืองสระแก้ว หัวหน้าทีมวิจัย โครงการชื่อ รูปแบบการจัดการป่าในเมืองเพื่อใช้ประโยชน์อย่างยั่งยืน โดยได้รับการสนับสนุนงบประมาณจากสำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย (สกว.) ได้เชิญศูนย์วิทยาศาสตร์เพื่อการศึกษาสระแก้ว (นายปัญญา วารปรีดี ผู้อำนวยการ) เป็นที่ปรึกษาโครงการ ในการพูดคุย ร้อยตรีณัฐวุฒิ เล่าว่า “ป่าคลองนางชิงตั้งอยู่ในเขตชุมชนย่อยที่ 17 ของเทศบาลเมืองสระแก้ว ต.ท่าเกษม อ.เมือง จ.สระแก้ว ทิศเหนือติดกับทางรถไฟสายตะวันออก ทิศตะวันออกติดกับศาลหลักเมือง ทิศตะวันตกติดคลองนางชิง และทิศใต้ติดทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 33 (ถนนสุวรรณศร) อยู่ห่างจากตัวเมืองสระแก้ว ประมาณ 4 กิโลเมตร ซึ่งป่าแห่งนี้ถือเป็นป่าผืนสุดท้ายในเขตเทศบาลเมืองสระแก้ว ปัจจุบันเหลือเพียง 18 ไร่เศษ ครั้งที่ป่ายังมีความอุดมสมบูรณ์ ชาวบ้านคลองนางชิงและชุมชนใกล้เคียงได้ใช้ประโยชน์จากป่า ในการหาของป่าและล่าสัตว์ไม่ว่าจะเป็นสัตว์ขนาดเล็ก ๆ เช่น พังพอน อีเห็น กระแต กระต่าย ไก่ป่า เพื่อนำมาเป็นอาหาร สัตว์ขนาดใหญ่ เช่น เสือ หมี และของป่าหลายชนิด เช่น หน่อไม้ หวาย ผักป่า เห็ดชนิดต่าง ๆ รวมถึงไม้ฟืน นอกจากนี้ยังใช้เป็นสถานที่เลี้ยงสัตว์ เพราะป่าอยู่ติดกับหมู่บ้าน เทศบาลเมืองสระแก้วและชุมชนคลองนางชิงมีความสนใจที่จะจัดการป่าแห่งนี้ในรูปแบบใดรูปแบบหนึ่ง เพื่อให้เกิดประโยชน์แก่ชุมชนที่อยู่ในเขตเทศบาล ตัวแทนของเทศบาลจึงได้เข้ามาพูดคุยกับชุมชนถึงแนวทางในการจัดการ ไม่ว่าจะเป็นการแบ่งพื้นที่เพื่อให้ชาวบ้านทำการเกษตร ปรับพื้นที่ให้เป็นที่พักผ่อนหย่อนใจ ฯลฯ แต่ชาวบ้านส่วนใหญ่ยังรู้สึกเสียดายป่าผืนสุดท้ายในเขตเทศบาลเมืองผืนนี้ จึงเป็นที่มาของโครงการวิจัยที่ผมมาเรียนเชิญท่าน ผอ.เป็นที่ปรึกษาโครงการในครั้งนี้ครับ”นี่คือโจทย์ที่ศูนย์วิทยาสตร์เพื่อการศึกษาสระแก้วจะมีโอกาสร่วมดำเนินการกับชุมชนในด้านสิ่งแวดล้อมต่อไป

เธอชื่อ"สายน้ำ"

“สายน้ำ” เป็นชื่อเล่นของเด็กหญิงตัวเล็ก ๆ เพิ่งคลอด เมื่อวันที่ 29 กันยายน คุณพ่อของสายน้ำทำงานธนาคาร คุณแม่ของเธอเป็นนักชีววิทยาของศูนย์วิทยาศาสตร์เพื่อการศึกษา เธอทำงานแข็งขันในรอบปีที่ผ่านมาเรามีนโยบายขยายงานวิทยาศาสตร์สู่ชุมชน ในทีมงานตกลงกันที่จะนำความรู้เรื่องการดูแลแหล่งน้ำของชุมชนมาเป็นกิจกรรมการเรียนรู้ กิจกรรมนักสืบสายน้ำจึงเกิดขึ้นอย่างต่อเนื่อง เช่น ที่แหล่งน้ำคลองพระปรง แหล่งน้ำคลองแก แหล่งน้ำคลองพระสะทึง รวมไปถึงชายฝั่งทะเลของจังหวัดระยองและจังหวัดตราด กิจกรรมนักสืบสายน้ำและกิจกรรมนักสืบชายหาด ทำให้คุณแม่ของน้องสายน้ำสนุกกับงาน เธอทำงานถึงวันสุดท้ายคือวันที่ 28 กันยายน โดยลืมลาเพื่อเตรียมคลอด
ดังนั้น พวกเราทุกคนจึงเห็นพ้องต้องกันที่ตั้งชื่อเล่นให้หลานสาวคนนี้ว่า “สายน้ำ” มีความหมายว่า เธอจะเป็นความชุ่มเย็นทั้งใจและกายให้กับทุกสรรพชีวิตในโลก

สุสานหอยดึกดำบรรพ์นับล้านปีที่หนองบัวลุ่มภู

หนองบัวลุ่มภู หมายถึงหนองน้ำที่มีบัว อยู่ที่ต่ำกว่าภูเขา เป็นภาษาชาวบ้านที่เรียกจังหวัดหนองบัวลำภู ซึ่งฟังแล้วเข้าใจ ถ้าเราคงภาษาดั่งเดิมไว้ประวัติศาสตร์จะไม่คลาดเคลื่อน ด้วยชื่อที่บ่งชัดเช่นนี้จึงเป็นแหล่งที่ค้นพบซากหอยดึกดำบรรพ์นับล้านปี เสียดายแต่เพียงว่าการจัดการกับแหล่งเรียนรู้แห่งนี้ต้องพัฒนาอีกมาก...เพื่อเป็นมรดกที่ล้ำค่ายิ่งของชาวจังหวัด หนองบัวลำภู

พระกฐินพระราชทาน 2552

กฐิน เป็นชื่อของกรอบไม้แม่แบบหรือสะดึงที่ใช้กำหนดลักษณะในการทำจีวรสมัยพุทธกาล พระกฐินพระราชทาน คือพระกฐินที่พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว พระราชทานผ้าพระกฐินเพื่อถวายยังพระอารามหลวงต่าง ๆ
ปี 2552 สำนักงาน กศน. ได้รับพระราชทานผ้าพระกฐินไปถวาย ณ วัดศรีสระแก้ว ตำบลนามะเฟือง อำเภอเมือง จังหวัดหนองบัวลำภู โดยกำหนดตั้งองค์พระกฐินพระราชทาน ณ มณฑลพิธี สำนักงาน กศน. อุดรราชธานี ในวันศุกร์ที่ 9 ตุลาคม 2552 และนำไปถวายในวันที่ 10 ตุลาคม 2552
ที่จังหวัดอุดรราชธานี มีสถานที่สำคัญซึ่งเป็นแดนแห่งธรรม คือ วัดป่า บ้านตาด มีหลวงตามหาบัว ลูกศิษย์ของหลวงปู่มั่น ภูริทัตโต พระผู้มีเมตตาบารมี เป็นที่พึ่งของคนทั่วประเทศเป็นเจ้าอาวาส คอยสอนการศึกษาปฏิบัติธรรม ณ ที่แห่งนี้ มีโอกาสไปกราบไหว้ท่านนับเป็นบุญที่ได้ในครั้งนี้

บัว

“บัว” ในที่นี้คือ “บัวหลวง” ขอเขียนถึงบัวในความรู้ ความนึกคิด และจินตนาการ ที่มีต่อ “บัว” โดยไม่มีการสืบค้น บัวเป็นดอกไม้ที่นำมาบูชาพระสัมมาสัมพุทธเจ้า เป็นเวลากว่า 2552 ปี มาแล้ว บัวจึงเป็นดอกไม้สุดประเสริฐ ใบบัวนำมาห่ออาหารสำหรับนักเดินทางในอดีตแม้กระทั่งปัจจุบัน หากใครได้รับประทานข้าวห่อใบบัวจะเกิดอาการปีติเหมือนได้ย้อนไปสู่อดีตเหมือนจะจำได้แต่จำไม่ได้ (คนเวียนว่ายตายเกิดมาหลายภพหลายชาติแล้ว) ก้านบัว ไหลบัวรักษาโรคและเป็นยาบำรุงอย่างดี เม็ดบัวเป็นอาหารได้ตอนเด็ก ๆ การแย่งชิงฝักบัวกลางสระบัวเป็นเรื่องสนุกสนานมาก ดอกบัวทั้งบัวตูม บัวบาน มีความสวยงามยากที่จะบรรยาย จนทำให้นักประพันธ์เพลงนำมาแต่งเพลงชื่อ “บัวตูม บัวบาน” ดังมากในอดีตประมาณ 50 ปีที่ผ่านมา “ดอกบัว” พบเห็นคราใด..ถ่ายภาพเกือบทุกครั้งแต่ไม่ค่อยได้ภาพสวย เอาพอว่า “รักบัว” ก็แล้วกันนะ ดูภาพบัวดอกนี้เถอะ

ปราสาท สด๊กก๊อกธม

“สด๊กก๊อกธม” เป็นภาษาเขมร แปลทีละคำได้ดังนี้ “สด๊ก” แปลว่า “รก” “ก๊อก” แปลว่า “กก” “ธม” แปลว่า “ใหญ่” รวมความ “สด๊กก๊อกธม” แปลว่า “ป่ากกใหญ่ที่รกรุงรัง” ผู้เขียนไม่ใช่นักภาษาศาสตร์ ความหมายที่แปลนี้ เป็นการแปลของมัคคุเทศก์น้อยประจำปราสาทสด๊กก๊อกธม อำเภอโคกสูง จังหวัดสระแก้ว ในวันที่ได้ไปเยี่ยมชม
ปราสาทสด๊กก๊อกธม อยู่ในช่วงเวลาแห่งการบูรณะ มีการจัดเรียงหินรูปปราสาทใหม่ ก้อนไหนค้นไม่พบหาไม่เจอกรมศิลปากรก็ใช้หินใหม่แทน หินใหม่ที่นำไปแทนพบว่าเป็นก้อนเหลี่ยมธรรมดาไม่มีการแกะสลักให้เหมือนเดิม คงต้องการให้เห็นความต่างระหว่างของเดิมและที่ทำใหม่เสริมขึ้นมา
ความงามของปราสาท สะท้อนถึงความคิดจิตใจผู้คนในสมัยนั้น ซึ่งมองได้หลายมุม เช่น ความเชื่อและความศรัทธา ความเป็นระเบียบมีวินัย อำนาจและการปกครอง ศิลปะและวัฒนธรรม ฯลฯ มาค้นหาเรื่องราวในอดีตจากจินตนาการ ณ ปราสาทสด๊กก๊อกธมกันเถอะ

ช้างป่า อุทยานแห่ชาติเขาใหญ่

ช้างป่าเป็นสัตว์อายุยืนใกล้เคียงกับคน ช้างป่าฉลาดมีความจำ มีความสามารถเรียนรู้เรื่องที่ไม่ซับซ้อนได้ ที่สำคัญช้างป่ามีวัฒนธรรม มีรูปแบบการดำรงชีวิตในโขลงช้าง เช่น มีการจัดลำดับความสำคัญ ช้างป่าตัวที่เป็นใหญ่ในโขลงเป็นช้างพังเพศเมียระดับยายหรือย่า เรียงลำดับต่อไปเป็นป้า น้า อา ส่วนช้างพลายเพศผู้ถูกย่าหรือยายขับออกจากโขลงเมื่องาเริ่มยาวประมาณ 1 คืบ เป็นช้างโทนที่หากินอิสระ วัฒนธรรมเช่นนี้ เป็นการป้องกันการผสมพันธุ์ในโขลงเดียวกัน (หากเกิดเลือดชิด ช้างจะอ่อนแอ) นอกจากการอยู่ร่วมกันเป็นโขลงแล้ว ช้างยังมีเส้นทางหากินในป่าที่เรียกว่า “ด่านช้าง” ช้างเดินทางหากินตามทางด่านที่บรรพบุรุษช้างกำหนดไว้ เช่น เดินไปกินกระท้อนป่าที่ไหนเมื่อไร ไปกินดินโป่งที่ไหน ไปกินไผ่ที่ไหน ไปกินมะเดื่อที่ไหนเมื่อไร ช้างเดินทางไปหากินก็เหมือนกับคนที่เดินทางไปตลาด ตลาดมีอยู่บางที่ในเมือง แหล่งอาหารช้างก็มีอยู่บางแห่งในป่า ในป่าไม่ได้มีอาหารช้างทั้งหมด ช้างจำเป็นต้องกำหนดจุดหากินและเดินทางไปตามทางด่านช้าง ซึ่งเป็นเส้นทางที่แน่นอนมาแต่บรรพบุรุษ
เมื่อใดที่มนุษย์ตัดถนน ผ่านด่านช้างหรือเส้นทางเดินของช้าง รถกับช้างจำต้องพบกันแน่นอน เส้นทางขึ้นอุทยานแห่งชาติเขาใหญ่เป็นเส้นทางหนึ่งที่ช้าง รถและคน อาจพบกันได้เสมอ
คน ช้าง ป่า เคยพึ่งพาและผูกพันคงเป็นเช่นนั้นตลอดไป

พริกเมืองกาญจน์

ปลายเดือนกันยายนซึ่งเกือบจะเป็นช่วงปลายฤดูฝนแล้ว ได้มีโอกาสไปเมืองกาญจนบุรี อากาศที่นี่ร้อนนิด ๆ ผืนดินดูมีความชุ่มชื้นอยู่ สภาพภูมิประเทศเป็นภูเขาสลับกับพื้นราบจึงไม่น่าแปลกใจที่เมืองกาญจน์มีเขื่อนหลายเขื่อนทั้งขนาดเล็กขนาดใหญ่ มีของป่าที่ขึ้นชื่อ คือ เห็ดโคน มีพืชไร่ เช่น ข้าวโพด พริก โดยเฉพาะพริกในไร่มองไปสุดตา ได้มีโอกาสซักถามพูดคุยกับคนรับจ้างเก็บพริกในไร่ เขาบอกว่า “วันหนึ่งเก็บพริกได้ประมาณ 30 กิโลกรัม สำหรับคนธรรมดา บางคนเก็บเก่งเก็บได้ประมาณ 50 – 60 กิโลกรัม ค่าจ้างกิโลกรัมละ 4 บาท มีรายได้ต่อวันเฉลี่ย 120 – 240 บาท อยู่ได้สบาย อยู่เมืองกาญจน์ไม่ค่อยมีค่าใช้จ่ายอะไรมาก”
กาญจนบุรี เป็นเมืองที่มีเสน่ห์ ทั้งธรรมชาติและผู้คนที่มีนิสัยมิตรไมตรีเอื้ออารีต่อนักท่องเที่ยวและผู้มาเยือนเสมอมา

"กาสรกสิวิทย์"แหล่งเรียนรู้ที่ไม่เคยหยุดนิ่ง

สองอาทิตย์ที่ผ่านมามีโอกาสไปเยือนโรงเรียนกาสรกสิวิทย์ โรงเรียนสอนคนและกระบือให้ทำนาที่จังหวัดสระแก้ว ทุกครั้งที่ไปเยือนได้เห็นแหล่งเรียนรู้นี้ พัฒนา คิดค้น ทดลองไม่หยุดนิ่ง ครั้งนี้ได้รับความรู้เพิ่มเติม 2 เรื่อง
เรื่องแรก เป็นการทดลองเลี้ยงสุกรที่เรียกตามภาษาชาวบ้านว่า “หมูหลุม” หมูหลุมที่นี่แปลกเลี้ยงในคอกดินพื้นดินรองด้วยแกลบ อาหารที่เลี้ยงเป็นพืชพรรณในท้องถิ่น เช่น ต้นกล้วย มะละกอ ผัก นำมาต้มปนรำ ที่สำคัญตัวคอกปั้นด้วยดินเหนียว ผู้ดูแลสุกรบอกว่า ราคาต้นทุนในการทำคอกหนึ่งพันบาท เลี้ยงลูกสุกรได้ประมาณ 10 ตัว การทดลองครั้งนี้น่าจะเป็นประโยชน์ต่อเกษตรกรที่มาเรียนรู้ ณ แหล่งเรียนรู้นี้
เรื่องที่สอง สังเกตพบว่าในโรงเรียนกาสรกสิวิทย์มีต้นมะรุม เจริญงอกงามเป็นจำนวนมาก ต้นสูงเฉลี่ยแล้วประมาณหนึ่งเมตรครึ่ง มะรุมออกฝักสั้น ๆ ฝักใหญ่ คะเนว่าเส้นผ่าศูนย์กลางประมาณหนึ่งนิ้วครึ่ง ยาวประมาณ 12 – 15 นิ้ว เจ้าหน้าที่บอกว่าเป็นมะรุมพันธุ์อินเดีย นำมาปลูกเพื่อเก็บเมล็ดเมื่อแก่จัดใช้ในการทดลองเป็นสมุนไพรรักษาโรค
โรงเรียนกาสรกสิวิทย์นับเป็นแหล่งเรียนรู้ที่ทรงคุณค่า เพื่อคนไทยที่รักการเรียนรู้ได้มาศึกษาหาความรู้ในการพัฒนาคุณภาพชีวิตของตน

เศร้าใจ กรณีช้างป่าเสียชีวิตที่อุทยานแห่งชาติแก่งกระจาน

ข่าวจากโทรทัศน์ทางช่องไทยทีวีช่วงเช้า วันที่ 17 กันยายน 2552 ช้างป่าเพศผู้ตัวหนึ่งถูกลวดที่ปล่อยกระแสไฟฟ้าของชาวไร่ช็อตเสียชีวิตใกล้อุทยานแห่งชาติแก่งกระจาน ภาพที่เห็นจากโทรทัศน์ช้างพลายน่าจะอายุไม่เกิน 10 ปี สังเกตจากงายาวประมาณหนึ่งคืบ งวงช้างเกี่ยวเส้นลวดนอนเสียชีวิต ขี้กระจาย น้ำตาไหล น่าอนาถ หนึ่งชีวิตของช้างป่าดับไปอีกครั้ง ภาวะการสูญพันธุ์ของช้างป่าคืบคลานเข้าไปใกล้ยิ่งขึ้น
จากเอกสาร ศูนย์ปฏิบัติการป่าไม้ โครงการอนุรักษ์ทรัพยากรป่าไม้และสัตว์ป่าในพื้นที่รอยต่อ 5 จังหวัด (ภาคตะวันออก) อันเนื่องมาจากพระราชดำริ พฤษภาคม 2551 ความตอนหนึ่งว่า ประชากรช้างป่าในประเทศไทยมีจำนวนทั้งสิ้นประมาณ 3,000 ตัว อาศัยอยู่ในพื้นที่ 67 แห่ง สำหรับพื้นที่เขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าเขาอ่างฤาไนมีประมาณ 300 ตัว ปัจจัยคุกคามการเสียชีวิตของช้างป่าที่เขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าเขาอ่างฤาไน ระหว่างปี 2539 – 2551 มีทั้งสิ้น 20 ตัว ตายด้วยน้ำมือมนุษย์ 13 ตัว ตายตามธรรมชาติ 5 ตัว ไม่ทราบสาเหตุ 2 ตัว สาเหตุการตายที่เกิดจากมนุษย์ 9 ตัวตายจากปัญหาความขัดแย้งระหว่างคนกับช้าง 3 ตัวตายเพราะรถชน 1 ตัวตายเพราะถูกล่างา
สรุปว่า ความขัดแย้งเป็นสาเหตุใหญ่ของการเสียชีวิตของช้างป่า หากความขัดแย้งทวีความรุนแรงขึ้น ช้างจะเป็นฝ่ายสูญพันธุ์ไปก่อน เมื่อมนุษย์ไม่มีช้างเป็นคู่ต่อสู้แล้ว มนุษย์ก็จะขัดแย้งกันเอง โดยเริ่มจากสีเหลืองกับสีแดงในปี 2551 – 2552 สุดท้ายสูญพันธุ์ทั้งคู่

ไผ่สีสุก

“ไผ่สีสุก” เป็นหนึ่งในเก้าชนิดของไม้มงคล ที่รัฐพิธีใช้ในการวางศิลาฤกษ์การก่อสร้างสถานที่สำคัญต่างๆ อาจเป็นด้วยชื่อของไผ่ที่บอกถึงความสุขจึงถูกกำหนดให้เป็นไม้มงคล
ไผ่สีสุกเป็นไผ่ที่อยู่คู่คนไทยมาช้านาน ด้วยลักษณะเป็นไม้ไผ่ที่เนื้อหนามีรูเล็กใช้ในการปลูกสร้างที่พักอาศัยได้ดี ไผ่สีสุกมีหนามแหลมคม คนไทยจึงนิยมปลูกรอบบ้าน เพื่อป้องกันสัตว์ร้าย ป้องกันขโมย ทุกส่วนของไผ่สีสุกมีประโยชน์ต่อมนุษย์ทั้งสิ้น
เมื่อวันที่ 8 กรกฎาคม พ.ศ. 2523 นับถึงปัจจุบันก็เป็นเวลากว่า 30 ปีแล้วที่พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว สมเด็จพระบรมราชินีนารถ สมเด็จพระบรมโอรสาธิราช สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี พระเจ้าลูกเธอเจ้าฟ้าจุฬาภรณวลัยลักษณ์ อัครราชกุมารี ได้เสด็จมาจังหวัดสระแก้วได้ทรงปลูก “ไผ่สีสุก” ไว้ที่โครงการพระราชดำริอ่างเก็บน้ำคลองช่องกล่ำบน ให้ชาวสระแก้วได้เห็นคุณค่าของไผ่สีสุก เวลาผ่านไป 30 ปี จังหวัดสระแก้วเต็มไปด้วยต้นยูคาลิปตัส แปลกดีนะ

เมื่อลูกสาวจะออกเรือน

มีลูกสาวคนเดียวและเป็นลูกคนโตซะด้วย ไม่ต้องสงสัยว่ารักมากแค่ไหน... ก็ลูกสาวคนเดียวไงละ ปีนี้เขามีอายุ 30 ปีแล้ว จะออกเรือนทำอะไรเกี่ยวกับบ้านเกี่ยวกับอาหารดูไม่ค่อยลงตัวซักเท่าใด แต่ความจำเป็นที่เขาต้องทำ ด้วยบุคคลรอบ ๆ ตัวเขากลายเป็น Double พ่อแม่ก็เพิ่มอีกเป็นสอง พี่น้องก็เพิ่มอีกเป็นสอง เพื่อน ๆ ก็เพิ่มอีกเป็นสอง แม้แต่ตัวเขาก็เป็นสอง
เช้าวันหนึ่งเสียงลูกสาวดังมาจากห้องครัวบ้านชั้นล่าง “คุณพ่อมาชิมกับข้าวฝีมือลูกเร็ว...ตั้งชื่อให้ด้วย” เออ...ลูกทำอร่อยดี...ลดเค็มลงอีกเยอะ ๆ หน่อยนะ

รักประเทศไทย รักตึกไทยคู่ฟ้า

แปดกันยายนของทุกปีเป็นวันคล้ายวันระลึกสากลแห่งการรู้หนังสือขององค์การ UNESCO ปีนี้ทำพร้อมกันโดยรัฐบาลเปิดทำเนียบรัฐบาลจัดพร้อมงานโครงการส่งเสริมการอ่านเพื่อสร้างสังคมแห่งการเรียนรู้ตลอดชีวิต ในวันที่ 6 กันยายนจึงมีโอกาสเข้าไปในทำเนียบรัฐบาลครั้งแรกตอนอายุ 58 ปี เดินไปตามถนนด้านหน้าตึกไทยคู่ฟ้า...ประเทศไทยนี้ดูสวยงามสง่า..ศิลปงดงามนุ่มนวลทุกคนจึงควรภูมิใจ....ช่วยกันรักษาไว้เป็นสมบัติของชนชาติเผ่าไทย

ผีเสื้อหางติ่งปารีส ฝรั่งเขาเรียก นกยูงปารีส

ผีเสื้อหางติ่งปารีสมีชื่อสามัญว่า Paris Peacock ดูชื่อแล้วน่าจะเกี่ยวข้องกับกรุงปารีส ฝรั่งเศส แต่ตัวนี้ถ่ายภาพมาจากอุทยานแห่งชาติตาพระยา จังหวัดสระแก้ว วิธีถ่ายภาพ เริ่มด้วยเทน้ำปลาร้าลงบนพื้นดิน ที่ใช้น้ำปลาร้าเพราะไม่มีสารกันบูด สารกันบูดอาจมีผลทำให้ไข่ผีเสื้อฝ่อได้ ทิ้งไว้สักพัก ปูเสื่อนอนรอ พอหางติ่งปารีสมากินเกลือแร่ กดชัตเตอร์แช่...แช่...เท่านั้นแหละ มีผีเสื้อทีคล้ายกันในกลุ่มนี้คือ ผีเสื้อหางติ่งแววมยุรา ผีเสื้อหางติ่งสะพายเขียว ทั้งสองชนิดหลัง หายาก โดยเฉพาะผีเสื้อหางติ่งสะพายเขียวเป็นสัตว์ป่าคุ้มครอง มือใหม่อย่างเราต้องพยายามสังเกตมากหน่อย

สะสมรูปผีเสื้อหางติ่งนางระเวงเพศเมีย

ผีเสื้อหางติ่งนางระเวงเพศเมีย มี 7 แบบ แบบที่ 1 มีติ่งหางตัวนี้พบที่ถาพรฟาร์ม อำเภอวิหารแดง จังหวัดสระบุรี แบบที่ 2 หางยาวมีแถบสีขาวพบที่อุทยานแห่งชาติทับลาน อำเภอนาดี จังหวัดปราจีนบุรี

ชานชาลา สถานีรถไฟ เส้นทางแห่งการเรียนรู้

เสียง”หวูด”รถไฟดังมาแต่ไกล ก่อนเข้าเทียบชานชาลาสถานีสระแก้ว เวลา 10.34 น. ปลายทางอำเภออรัญประเทศ ผู้คนบนรถมีประมาณครึ่งหนึ่งของที่นั่ง แม้ว่ารัฐบาลมีนโยบาลยกเว้นค่าโดยสารให้ผู้เดินทาง รถไฟเริ่มเคลื่อนออกกจากสถานี 10.36 น. รู้สึกตื่นเต้นเพราะนั่งรถไฟครั้งสุดท้ายเมื่อปี พ.ศ. 2518 นานเกินไปแล้ว รถไฟวิ่งผ่านสะพานเหล็กเสียงดังเข้ามาในโบกี้มากกว่าปกติ สองข้างทาง มีป่ายูคาลิปตัส มีทุ่งนา มีบัวหลวงปลูกอยู่ริมทางรถไฟ รถไฟจอดสถานีแรก คือ ท่าเกษม ออกจากสถานีท่าเกษม ธรรมชาติสองข้างทางมีการปลูกพืชไร่ เช่น มันเทศ มันสำปะหลัง อ้อย ข้าวโพด ยางพารา รถไฟเทียบชานชาลาที่สอง คือ สถานีห้วยโจด จุดเด่นของห้วยโจดคือ บริเวณหน้าวัดห้วยโจด มีการปลูกดอกดาวเรืองสีเหลืองทอง ประมาณ 10 ไร่ ดูสวยงาม รถไฟเข้าเทียบชานชาลาที่สาม สถานีวัฒนานคร เป็นสถานีใหญ่ มีสิ่งปลูกสร้าง อาคาร ร้านค้า สถานที่ราชการ สิ่งที่สังเกตพบคือ อาคารส่วนใหญ่หันหน้าเข้าหาสถานีรถไฟ แสดงว่าการขนส่งโดยรถไฟเป็นศูนย์กลางการเดินทางมาแต่ดั่งเดิม แม้ว่าปัจจุบันการเดินทางโดยรถยนต์สะดวกมากขึ้น สถานีที่สี่เป็นสถานีเล็ก ๆ ชื่อสถานีห้วยเดื่อ ไม่มีชานชาลามีศาลาพักผู้โดยสารหลังเล็ก ๆ และสถานีที่ห้า คือสถานีอรัญประเทศ รถไฟเทียบชานชาลา เวลา 11.38 น. อรัญประเทศเป็นสถานีสุดท้ายที่รถไฟจอด แต่ไม่ใช่สถานีสุดท้ายของทางรถไฟสายนี้ เพราะมีต่อไปอีกหนึ่งสถานีคือสถานีคลองลึก เป็นสถานีสุดแดนสยามติดต่อกับประเทศกัมพูชา มีเรื่องราวมากมายที่อรัญประเทศไว้เขียนในตอนต่อไป
หมายเหตุ แม้รัฐบาลมีนโยบายนั่งรถไฟฟรี แต่พนักงานหนีบตั๋วยังคงทำงาน ขยับเครื่องหนีบตั๋วดัง แก๊ก...แก๊ก มาหนีบตั๋วฟรีของผู้โดยสาร

ภาวะการเคลื่อนไหว..ความเร็วและความเลว ..ของลม

ในธรรมชาติอากาศที่เคลื่อนไหวไปมาเป็นสิ่งที่มีคุณค่าต่อชีวิตเป็นอันดับหนึ่งเลยก็ว่าได้ ด้วยในอากาศมีออกซิเจนที่ช่วยในการหายใจ สิ่งมีชีวิตขาดออกซิเจนสองสามนาทีก็ทำให้เสียชีวิตได้แล้ว จึงนับว่าอากาศสำคัญที่สุด อากาศที่เคลื่อนไหวทำให้สิ่งมีชีวิตมีความเป็นอยู่สบายขึ้น เพราะการเคลื่อนไหวทำให้อุณหภูมิบริเวณหนึ่งไม่ร้อนจนเกินไป ไม่หนาวจนเกินไป ไม่ชื้นจนเกินไป นอกจากนั้นอากาศยังมีคาร์บอนไดออกไซด์ที่มีประโยชน์ต่อพืชในการนำมาใช้เพื่อการสังเคราะห์แสง สร้างอาหารให้กับพืชได้ใช้ประโยชน์โดยตรงและให้สัตว์ได้ใช้ประโยชน์ทางอ้อม (สัตว์กินพืชรวมทั้งมนุษย์ด้วย) นี่เป็นภาวะการเคลื่อนไหวปกติของอากาศ
เมื่ออากาศเริ่มเคลื่อนไหวผิดปกติ มีความเร็วเข้ามาเกี่ยวข้อง อากาศที่เคยอ่อนโยน เยือกเย็น กลับกลายเป็นอากาศเกรี้ยวกราด ที่เรียกว่า ลม พายุ ใต้ฝุ่นหรือชื่อเรียกอื่น ตามความเร็วที่เกิด อากาศผิดปกตินี้สามารถทำลายโดยการพัดให้พัง โดยการยกลอยพลิกให้เสียหาย โดยการบิดให้ขาด จึงทำให้เกิดความเสียหายต่อสิ่งมีชีวิตทั้งพืชทั้งสัตว์และธรรมชาติรวมถึงสิ่งปลูกสร้างต่าง ๆ ความเสียหายที่เกิดมนุษย์ต่างยอมรับกันได้ เพราะเป็นธรรมชาติของลมที่เกิดคู่โลกมายาวนานแล้ว แต่มีลมอีกชนิดหนึ่ง เรียกว่า “ลมเลว...ลมเหม็น” ลมชนิดนี้มีอำนาจทำลายล้างรุนแรง เป็นลมที่มีต้นกำเนิดจากแหล่งเล็ก ๆ คือเกิดจากปากมนุษย์ ทุศีล พูดชั่ว บิดเบือน ใส่ร้าย ป้ายสี พูดไม่อยู่ในทำนองคลองธรรม พูดเพื่อเอาผลประโยชน์ด้วย ละโมบ โลภมาก “ลมชนิดนี้นับว่าอันตรายสูงสุดที่ทุกคนพึงระวัง”

ดอกไม้และต้นไม้ต่างแดน

สวนสาธารณะนครซิดนีย์

ที่นครซิดนีย์ภูมิประเทศเป็นเขาหินทรายในระดับที่เป็นเนินลดหลั่นกัน การสร้างเมืองจึงเป็นไปตามธรรมชาติทั้งถนนและอาคารบ้านเรือนเหมือนอยู่บนลอนคลื่น ข้อดีคือน้ำไม่ท่วม เมื่อฝนตกน้ำไหลไปสู่ที่ต่ำและไหลไปตามแม่น้ำลำคลองลงสู่ทะเล ในสวนสาธารณะก็เช่นกัน กลางเมืองมีสวนสาธารณะที่มีต้นไม้ใหญ่ร่มรื่น ถนนในสวนสาธารณะกว้างมาก มีเสาไฟและโคมไฟแต่ซ่อนสายไฟไว้ใต้ดิน ผู้คนเดินเล่น วิ่งออกกำลังกาย นักดนตรีบรรเลงเครื่องเป่าคล้ายวณิพกของไทยเรา ใครเหนื่อยก็มีม้านั่งทำด้วยไม้ขาเป็นเหล็กหล่อรูปแบบโบราณมีวางอยู่ทั่วไป บ้างนั่งพักเหนื่อย บ้างนั่งอ่านหนังสือ บ้างก็นั่งให้อาหารนกซึ่งมีอยู่ตามธรรมชาติ นกที่เห็นล้วนแล้วแต่ไม่รู้จัก ที่คล้ายเมืองไทยคือนกแก้วหลากสีบินไปบินมา ศูนย์กลางของสวนสาธารณะมีน้ำพุ มีรูปหล่อโลหะอยู่ในบริเวณน้ำพุ เป็นรูปนักรบโบราณ
ด้านหลังสวนสาธารณะมีสวนดอกไม้ตกแต่งไว้อย่างสวยงาม ชื่อว่า สวนดอกไม้พระเจ้าจอร์จ (GEORGE V) ดอกไม้มีสีสันสดสวย ผู้คนในนครซิดนีย์ชอบนั่งดื่มกาแฟ ช่วงเวลานี้ยังอยู่ในฤดูหนาวดูแล้วแต่งตัวสวยงามทันสมัย
นั่งพักผ่อนคิดอะไรเพลิน ๆ ได้ยินเสียง silent รถดับเพลิงวิ่งผ่านไปรถทุกคันหลีกทางให้เพราะที่นี่กลัวไฟไหม้มากทั้งไฟป่าและไฟตามอาคารสูงๆ ระบบการสื่อสารของอาคารต่างๆเชื่อมต่อกับหน่วยดับเพลิงโดยตรง

คิดถึง...canberra

GEORGE STREET

ถนนหลักของนครซิดนีย์ คือ George st . ชื่อถนนตั้งให้เกียรติพระเจ้า GEORGEที่ 5 นั้นเอง หลังจากคณะดูงานไปชม POWERHOUSE MUSEUM ซึ่งเป็นพิพิธภัณฑ์ที่จัดแสดงเรื่อง พลังงานและการออกแบบ (อาคารเป็นอาคารเก่า ที่เป็นโรงงานเครื่องจักรไอน้ำนำดัดแปลงมาเป็นพิพิธภัณฑ์) คณะเรานั่งพักอยู่หน้าร้าน Mc. DONALD ดื่มกาแฟกัน มีพ่อกับลูกชายนำอาหารมาให้นกนางนวลตัวสีขาวปากแดงเท้าแดงเชื่องมากๆ ท่านเลขาธิการ ให้ความรู้เรื่องนกนางนวลว่า “ นกนางนวลมีมากกว่า 20 สายพันธุ์ ที่บ้านเราที่บางปูผมเห็นมี 2 ชนิด เมื่อมีเวลาชอบไปนั่งดู” ท่านยังเล่าแบบตลกว่า “ ผมไม่ค่อยอยู่บ้านนกกะปูดมันมาอาศัยอยู่ใต้ถุนบ้านผมแล้ว”
การจราจรสาธารณะในนครซิดนีย์ มีหลายรูปแบบ รถราง รถรางเล็ก รถไฟฟ้า รถไฟ วิ่งกันขวักไขว่ทั้งใต้ดินบนดินบนฟ้า

นครแคนเบอร์ร่า เป็นรัฐเมืองหลวงอิสระ เป็นนครของเจ้าหน้าที่ราชการ เป็นที่ตั้งของสถานทูตจากทั่วโลก จึงมีความสงบ สะอาด สวยงาม ปลอดภัย

รอยยิ้มจากมิตรภาพต่างแดน

Sydney Distance Education High School SDEHS เป็นสถานศึกษาทางไกลของรัฐบาลออสเตรเลีย ที่ดัดแปลงอาคารเก่าหรือบ้านเรือนในสมัย ประมาณ ค.ศ. 1883 มาเป็นสถานศึกษา ภูมิทัศน์แตกต่างไปจากสภาพทั่วๆไป อาคารสูงเพียง 2 – 3 ชั้น ใช้สีเก่า ๆ มีภาพกิจกรรมที่นักศึกษาเขียนไว้ ประดับห้องเรียน มีการเรียนการสอนไม่มาก เห็นเด็ก ๆ เล่นกีฬา (เด็กอนุบาล) อย่างอิสระครูยืนดูอยู่ห่าง ๆ มีการเรียนการแสดง Drama ห้อง present ใช้เทคโนโลยีในการนำเสนอ คือ กระดานสัมผัส ในลักษณะคล้ายจอคอมพิวเตอร์ขนาดใหญ่อยู่หน้าห้องเรียน ผู้นำเสนอใช้สื่อได้ดี ใช้เวลากระซับใช้เทคนิคหลากหลาย เปลี่ยน Software หลายรูปแบบ คุณ Mark ผู้จัดการได้นำเสนอประเด็นสำคัญของ SDEHS คือFlexible Learning : Blended Delivery Quality Individualised Education“ยึดหยุ่นในการเรียน : เข้าถึงกลุ่มเป้าหมาย เน้นคุณภาพการศึกษารายบุคคล”โดยขยายความ Flexible Learning Blended Delivery ได้แก่ 1. Printed Learning materials 2. Online Units of work and courses 3. Laptops 4 Learning 4. CD and DVD 5. Telephone 6. E mail 7. Videoconferencing- field service visits to home and School- Study days- Excursionsเมื่อเสร็จจากการนำเสนอ เจ้าภาพพาคณะเยี่ยมชมอาคารสถานที่ เช่น ห้อง e – learning ห้อง Drama พร้อมเลี้ยงอาหารว่าง ที่เรียกว่า Finger Foods และชา กาแฟ ทุกคน ประทับใจ มีแต่รอยยิ้มให้กันสุดท้าย ท่านเลขาธิการ กศน. มอบของที่ระลึก คณะผู้บริหารและครู ถ่ายภาพร่วมกัน ก่อนจากคุณ Mark ยกมือไหว้แบบคนไทย

คณะของเราไปศึกษาดูงานที่ Sydney distance education high school ได้รับการต้อนรับอย่างดียิ่ง...ขอขอบคุณมา ณ โอกาสนี้