ผีเสื้อกะทกรกธรรมดา

ปลายฤดูฝนจัดเต็มทีแล้วสำหรับปีนี้(2555)สิ้นเดือนพฤศจิกายนยังมีฝนอยู่เลย ในสวนประดู่ป่าจึงเห็นผีเสื้อบินตอมดอกไม้ ทั้งดอกพู่นายพล ดอกตีนเป็ดน้ำ ดอกลีลาวดี แม้แต่ดอกสะเดา ผ๊เสื้อชนิดหนึ่งที่จัดว่าสวยงามด้วยเฉดสีสดใส คือผีเสื้อกะทกรกธรรมดา มีชื่อสามัญว่า  Leopard Lacewing พบได้เกือบทั่วประเทศเว้นภาคใต้ตอนล่าง ช่วงเวลาบ่ายเกือบเย็นผีเสื้อกะทกรกธรรมดาเกาะดูดน้ำหวานจากดอกสะเดา บินไปต้นโน้นต้นนี้ บางครั้งพบพร้อมกับผีเสื้อหนอนกาฝากธรรมดาในช่วงเวลาเดียวกัน
เวลาใดเมื่อได้เห็นผีเสื้อ ความรู้สึกผ่อนคลาย สบายใจ อารมณ์ไหวไปตามลีลาการโบยบินของผีเสื้อตัวน้อยนั้น

ผีเสื้อหนอนใบรักลายเสือ

ชื่อสามัญของผีเสื้อหนอนใบรักลายเสือคือ Common  Tiger ชื่อดูเหมาะสมจริงๆเพราะผีเสื้อชนิดนี้มีลายคล้ายเสือลายพาดกลอน ทั้งชื่อสามัญก็มีคำว่า Tiger ซึ่งแปลว่าเสืออยู่ด้วย ผีเสื้อชนิดนี้พบบ่อย พบทั่วประเทศ พบเป็นกลุ่ม  โดยบินเกาะดูดน้ำหวานของดอกไม้ จากภาพที่บันทึกไว้ มีผีเสื้อหนอนใบรักลายเสือชนิดเดียวตอมดอกต้นตาลปัตรฤๅษีเต็มไปทั้งต้น
ความงามของผีเสื้อ ความงามของดอกไม้ ให้ความสุขกับทุกผู้คนในแง่มุมของความสุนทรีย์ ชีวิตของผู้คนในปัจจุบันเป็นชีวิตที่ต้องต่อสู้และเร่งรีบ ทำให้มีความเคลียดทางจิตใจมาก ผีเสื้อและดอกไม้อาจทำให้ชีวิตนุ่มนวลผ่อนคลายลง เราควรให้โอกาสผีเสื้อได้มีพื้นที่ชีวิตบนโลกใบนี้ เพราะผีเสื้อก็เป็นชีวิตหนึ่งทีพึงได้รับส่วนแบ่งบนโลกของเรา

จักรยานของฉัน

คิดถึงตอนเป็นเด็ก หัดถีบจักรยานครั้งแรกทั้งสนุกทั้งตื่นเต้น กลัวๆ กล้าๆ การล้มการมีแผลเป็น เป็นเรื่องธรรมดา คนภาคเหนือเรียกจักรยานว่า"รถถีบ" ในงานเทศกาลสงกรานต์จังหวัดเชียงใหม่จะเห็นสาวงามปั่นจักรยานกางร่ม ภาษาเหนือว่า"แม่หยิงถีบรถกางจ้อง" เป็นขบวนสวยงาม
ปัจจุบันแม้ว่าผู้เขียนได้ชื่อว่า เป็นผู้สูงอายุแล้ว(เกินหกสิบปี)ก็ยังมีจักรยานไว้ปั่นออกกำลังกายไปกับหมู่คณะบ้าง ปั่นทำงานอยู่ในสวนเป็นประจำ สัปดาห์ก่อนลูกชายกลับมาบ้าน มาดูพ่อ มาดูสวน ได้ถ่ายภาพทำท่าปั่นจักรยานโดยใช้สวนเป็นฉากไว้เป็นที่ระลึก
ผู้สูงอายุสุขอยู่กับเรื่องราวในอดีต แต่ก็ไม่ลืมความจริงในปัจจุบัน คือการออกกำลังให้ร่างกายแข็งแรง เพื่อต่อสู้กับเรื่องราวในชีวิตต่อไป

ม้าไทยสัตว์เนื้อทิพย์ใครได้จับต้อง..จะรักตลอดไป

ยายเคยพูดว่า " ม้าเป็นสัตว์เนื้อทิพย์ใครได้จับต้องจะรักทุกคนเลยละ"  คำพูดของยายได้แสดงผลหลังจากยายจากโลกไปแล้วกว่ายี่สิบปี เมื่อผู้เขียนมีเหตุต้องมาเป็นคนเลี้ยงม้า ทั้งๆที่กลัวม้า กลัวช้าง มาตลอด เหตุคือลูกสาวนำม้าไทยมาทดลองบำบัดเด็กกล้ามเนื้ออ่อนแรง ร่วมกับผู้ปกครอง หลังจากได้เรียนรู้พื้นฐานการบำบัดมาแล้ว ผลการทดลองน่าพอใจเด็กมีพัฒนาการดีขึ้น ปัญหาอยู่ที่ขาดคนดูแลม้า ด้วยเหตุนี้แหละเมื่อเกษียณอายุราชการจึงต้องมาเป็นคนเลี้ยงม้า เก็บขี้ม้า ให้อาหารม้า จากวันเป็นเดือน จากเดือนเป็นหลายเดือน จากความกลัว มาเป็นความใกล้ชิด มาเป็นความรัก จึงพบว่าม้าเป็นสัตว์แสนฉลาด แสดงอารมณ์ความรู้สึกได้ เข้าใจภาษาสั่งในระดับค่อนข้างดี มาบัดนี้ผู้เขียนรู้สึกรักม้าที่เลี้ยงทั้งสี่ตัว เจ้าขุนพัน ตาหวาน มาฆาและยาร่า...วันหนึ่งลูกกลับมาบ้านสวน เขาพูดว่าคุณพ่อนี่อย่างไงเลี้ยงม้ากลายเป็นหมาเดินตามต้อยๆๆ...ความลับที่ไม่ลับมีผู้หวังดีซื้อกล้วยกองมาฝากม้าบ่อยๆ(ผอ.สุชาติ มาลากรรณ์) ม้าเป็นสัตว์เนื้อทิพย์อย่างยายว่า ขนาดคนไม่ได้เลี้ยงยังรักเลยซื้อกล้วยมาฝากเสมอๆ

มะกรูดและมะม่วงเบา

มีไม้ผลในสวนอยู่สองชนิดที่มีผลกำลังโตในช่วงนี้  ชนิดแรกคือมะม่วงเบาเป็นมะม่วงพันธุ์ปักษ์ใต้ ผลไม่โตนัก ออกผลทั้งปี รสชาติไม่ต้องบอก เปรี้ยวจีดจ้าด...เหมาะที่จะรับประทานตอนผลเล็กอยู่ เปรี้ยวน้อยหน่อย ต้นมะม่วงเบาหนอนไม่ค่อยเจาะ ลำต้น ใบ กิ่ง สมบูรณ์สวยงาม  อาจเป็นเพราะรสเปรี้ยวของเขาก็เป็นได้ บ้านใครปลูกมะม่วงเบาไว้สักต้นเขาจะมีผลไม้ไว้ทำอาหารและรับประทานสุกทั้งปี...ดีนะปลอดสารพิษด้วย   ชนิดที่สองคือผลมะกรูด  ตอนปลูกอาจจะดูแลยากสักหน่อย แต่พอโตแล้ว ทั้งใบ ผล มีประโยชน์อนันต์  ทั้งเป็นอาหาร ทั้งเป็นพืชสมุนไพร น้ำมะกรูด เปลือกมะกรูด น้ำมันหอมระเหยจากผิวมะกรูดยังรักษาเส้นผม หนังศีรษะได้เยี่ยม ที่สำคัญยังสามารถขจัดกลิ่นเหม็นเขียวซอกหู ตีนผมได้ดีเยี่ยม ผู้เขียนได้ทดลองชะโลมมะกรูดบนศีรษะก่อนสระผม วันเว้นวัน ขอบอกว่าสบายศีรษะอย่างไม่เคยเป็นมาก่อน...รีบปลูกไม้ทั้งสองชนิดนี้เถอะ

เรื่องของหมวก

เป็นเวลากว่าสามเดือนแล้วที่ห่างเว้นจากการเขียนหนังสือ  คงเพราะเป็นช่วงเวลาปรับตัวหลังเกษียณอายุกระมัง  วันนี้เก็บทำความสะอาดบ้านที่จริงแล้วคือห้องนอนรวมห้องน้ำมีที่นั่งกินข้าวนิดหนึ่ง  ซึ่งลูกเขาปรับปรุงออกแบบใหม่ให้อยู่หลังเกษียณจะได้เป็นส่วนตัว...เห็นที่แขวนหมวกมีหมวกหลายใบที่ได้มาจากที่ต่างๆ ต่างเหตุการณ์ ต่างวาระ ต่างแหล่งที่มา เช่น ใบสักหลาดสีชอคโกแลตลูกสาวซื้อมาฝากจากอิตาลี ใบหนังหมวกคาวบอยฝากเพื่อนซื้อจากอเมริกาสิบห้าปีมาแล้ว ไปออสเตรเลียสองครั้งซื้อมาครั้งละใบ ใบหนึ่งสามีเพื่อนร่วมงามซื้อมาฝากจากซูดาน อีกหลายใบล้วนแล้วมีที่มาทั้งสิ้น  ถ้าถามว่าชอบใบไหนมากที่สุด คำตอบทุกคนคงเดาได้คือชอบทุกใบ...สวมใส่ใบไหนบ่อยที่สุด แล้วแต่โอกาส...ถ้าถามว่าทำไหมถึงชอบหมวก...คำตอบคือ  เห็นพ่อใส่หมวกตลอดชีวิตท่าน แต่ท่านใช้ทีละใบ  อิทธิพลหรือพลังที่พ่อทำ ส่งผลให้เป็นคนรักหมวก ใช้หมวก ถึงแม้ใช้ไม่มากเท่าพ่อ..แต่ก็รักที่จะสะสมไว้ นี่แหละที่มาเรื่องของหมวก

นกจับแมลงคอน้ำตาลแดงผู้จากไป

นกจับแมลงคอน้ำตาลแดงมีชื่อสามัญว่า Hill Blue Flycatcher เป็นนกขนาดเล็กเท่านกกระจอกบ้าน แต่มีสีสันสวยงามมาก มองด้านหลังเป็นสีน้ำเงินเข้ม(ตัวผู้) หน้าอกเป็นสีเหลืองขมิ้น ชื่อว่านกจับแมลงธรรมชาติของนกจึงเป็นไปตามชื่อ  เดือนตุลาคม 2555 คนไทยกว่า 40 จังหวัดตื่นเต้นกับพายุที่ชื่อ แกมี(ภาษาเกาหลีแปลว่า มด)ที่พัดผ่านเวียดนามสู่ประเทศไทยจะสร้างความเสียหายให้ประชาชน ความเป็นจริงแล้วพายุ แกมี เจอหย่อมความกดอากาศสูงจากประเทศจีนเข้า แกมีจึงหมดฤทธิ์.....ความเสียหายที่ประเมินได้ของสวนประดู่ป่าคือ พายุแกมีหอบนกจับแมลงคอน้ำตาลแดงตัวผู้ตัวหนึ่ง กระแทกกระจกบ้านสวนเสียชีวิต ขอให้ไปสู่สุขคติเถอะเจ้า Hill Blue Flycatcher ผู้จากไป

กาญจนบุรีความหลังและความทรงจำ

เมื่อเรียนจบเป็นบัณฑิตหนุ่ม..ชีวิตงานเริ่มที่สถานีรถไฟไทรโยคจังหวัดกาญจนบุรี..แป็บเดียวหมดเวลาซะแล้ว...กลับไปเยี่ยมไทรโยคอีกครั้งก่อนเกษียณ......บันทึกความทรงจำ

อุทยานแห่งชาติเขาสามร้อยยอด

อุทยานแห่งชาติเขาสามร้อยยอดอยู่ที่่จังหวัดประจวบคีรีขันธ์  เป็นอุทยานที่มีแหล่งเรียนรู้กระจายที่สุด หากมาเที่ยวควรมีเวลาหลายวัน เพราะที่เรียนรู้มีทั้ง ภูเขา ทุ่งนา ทะเล และนากุ้ง นกและสัตว์ป่าเลี้ยงลูกด้วยนมที่น่าสนใจ

มิตรภาพระหว่างคนญี่ปุ่นกับคนไทย

คุณ MANABE และคุณ KAZUMI  อาสาสมัครชาวญี่ปุ่น ที่เคยมาช่วยเหลือศูนย์วิทย์ฯสระแก้ว เวลาผ่านไปจากหนึ่งปีเป็นสองปีเป็นสามปี  เขาไปมาหาเราตลอดมา  แม้เวลาที่เกษียณอายุราชการยังนำของขวัญมามอบให้...เป็นปากกาทองคำขาว จำนวน 2 ด้าม สวยงามมาก ขอบคุณครับ

ภาพเขียนโบราณที่ผนังถ้ำเกาะปันหยี

เกาะปันหยี อยู่กลางทะเลของจังหวัดพังงา มีบ้านเรือนของชาวมุสลิมอยู่ประมาณ 200 หลังคาเรือน บ้านเรือนแทบทั้งหมดอยู่บนทะเล  แม้แต่สนามฟุตบอลยังลอยทะเลเลย..สำหรับผู้บันทึกแล้วสนใจภาพโบราณที่ผนังถ้ำ  แต่ยังไม่สามารถสืบค้นรายละเอียดได้

ครั้งหนึ่งที่เกาะพีพี..7 กันยายน 2555

ความสุขเล็กๆบนเกาะใหญ่ๆที่มีชื่อว่า เกาะพีพี จังหวัดกระบี่ ทุกคนจากทั่วโลกต่างใฝ่ฝันที่จะมาเที่ยวเกาะพีพีสักครั้ง...อายุก็ 61 ปีแล้วเพิ่งมา พีพี ครั้งแรก..ก็ OK ใช่ไหม

เส้นทางทะเลสู่เกาะปันหยี

          เมื่อวันเกษียณอายุราชการมาถึง  พี่น้องกลุ่มศูนย์วิทยาศาสตร์ได้พยายามหาสิ่งดีๆ ไว้ให้  ทั้งการจัดงานเลี้ยงผู้เกษียณซึ่งปีนี้ (55) กลุ่มศูนย์วิทยาศาสตร์มีผู้เกษียณถึง 12 ท่าน  ทำให้อย่างซาบซึ้ง ณ โรงแรมพังงาเบย์ รีสอร์ท  จังหวัดพังงา ส่วนทริปการท่องเที่ยวเป็นทริปลงเรือที่ท่าเรือใกล้โรงแรมพังงาเบย์ รีสอร์ท  เรือของพวกเราไปด้วยกัน 3 ลำ  แต่ละลำบรรทุกผู้โดยสารลำละ 50 คน ทุกคนมีชูชีพสวมใส่ซึ่งเป็นข้อบังคับ  บุคลากรกลุ่มศูนย์วิทยาศาสตร์มาจากทั่วประเทศ  ภาคเหนือมี ลำปาง  นครสวรรค์  ภาคตะวันออกเฉียงเหนือมี ขอนแก่น  ร้อยเอ็ด  อุบลราชธานี  นครราชสีมา  ภาคกลางมี อยุธยา  รังสิต  เอกมัย  สมุทรสาคร  กาญจนบุรี และอุทยานพระจอมเกล้าฯ ณ หว้ากอ  ภาคตะวันออกหนึ่งเดียวคือสระแก้ว  ส่วนภาคใต้ เป็นเจ้าภาพในครั้งนี้คือ ตรัง  นครศรีธรรมราช  และยะลา

          ทุกคนมีความสุขตลอดเส้นทาง  โดยเริ่มแล่นเรือผ่าน เกาะปันหยี  ผ่านเกาะหมาจู  ไปเกาะตะปู เขาพิงกัน  กลับมาแวะดูวิถีชีวิตของชาวมุสลิมบนเกาะปันหยี  ซื้อของฝาก  ของใช้  พูดคุยทักทายซักถามความเป็นอยู่  แม้ว่าเป็นทริปสั้นๆ  แต่ทุกคนได้รับความสุขเต็มๆจากการเดินทางครั้งนี้

ทอผ้าที่นาหมื่นศรี

          นาหมื่นศรี  ในที่นี้คือกลุ่มสตรีทอผ้าที่แข็งแกร่ง  อยู่อำเภอนาโยง จังหวัดตรัง  ผ้าทอนาหมื่นศรีมีลวดลายการทอเฉพาะของตน  ภูมิปัญญาทอผ้าแห่งนี้ได้พัฒนาออกแบบลวดลายจนกลายเป็นลวดลายเอกลักษณ์  ผ้าที่มีลวดลายเช่นนี้ของแท้ต้องเป็น “ผ้าทอนาหมื่นศรี” สำหรับประวัติความเป็นมานั้นผู้สนใจสามารถพูดคุยกับภูมิปัญญาที่ดูแลกลุ่มทอผ้าแห่งนี้ได้  เชื่อว่าคุยกันได้ทั้งวันเรื่องราวความเป็นมาคงไม่หมด

          ข้อมูลปัจจุบัน (กันยายน 2555)  กลุ่มทอผ้านาหมื่นศรี มีกี่กระตุก ประมาณ 100 กี่  กระจายอยู่ในชุมชนนาหมื่นศรี  โดยมี 30 กี่ อยู่ที่กลุ่มสตรีทอผ้า  ใน 100 กี่ส่วนใหญ่สตรีแม่บ้านเป็นผู้ทอ   มีพ่อบ้านทอกี่กระตุกประมาณ 10 คน  การทอผ้าจะเป็นช่วงเวลาบ่าย  เพราะช่วงเช้าทุกคนจัดการเรื่องสวนยาง กรีดยางก่อน ซึ่งต่อเนื่องมาตั้งแต่เวลาตีสามแล้ว  ผ้าทอนาหมื่นศรีมีผลิตภัณฑ์ที่หลากหลาย  สวยงาม  ประณีตราคาเหมาะสม

ต้นไม้แดง ที่ "ทอแสงรีสอร์ท"

ไม้แดงมีชื่อวิทยาศาสตร์ "Xylia xylocarpa" เป็นไม้เนื้อแข็งมีลวดลาย เนื้อไม้สีแดงออกสีเม็ดทับทิมที่สวยงามมาก ไม้แดงจึงอยู่ในความต้องการของผู้คนที่ชอบสร้างบ้านเรือนด้วยไม้เสมอมา

ปัจจุบัน หาไม้แดงทำบ้านได้ยากมากๆ จะมีก็เป็นไม้แดงเก่าที่ร้านค้าไม้เก่าซื้อบ้านเก่าแกะมาขายเท่านั้น

ปลายเดือนสิงหาคม 2555 มีโอกาสไปพักผ่อนที่ทอแสงรีสอร์ท เป็นรีสอร์ทอยู่ติดแม่น้ำโขง ของอำเภอโขงเจียม จังหวัดอุบลราชธานี ทอแสงรีสอร์ทอนุรักษ์ต้นไม้แดงไว้หนึ่งต้น จึงมีภาพของต้นไม้แดง ใบไม้แดง ฝักไม้แดง ซึ่งมีลักษณะคล้ายฝักต้นมะค่าโมง ให้เห็นดังรูป

นกกินปลีดำม่วง...หายไปไหน

          เผลอประเดี๋ยวเดียว  ต้นเดือนกันยายนแล้ว  เหลือเวลาอีกนับวันได้ก็จะหมดภาระงานที่ทำมากว่าครึ่งชีวิต(เกษียณ)    หมุนเก้าอี้ที่เคยนั่งทำงานกลับมองออกไปนอกหน้าต่าง  ดอกหญ้านางแดงที่เคยบานชูช่อยาวๆอยู่บนต้นหางนกยูงใหญ่หายไปหมดแล้ว  ใช่ซิ เพราะเขาบานดอกมากว่าสี่เดือนแล้วนี่

          ช่วงเวลา 4 เดือนที่หญ้านางแดงบานดอก  เป็นช่วงเวลาที่นกกินปลีดำม่วง  ฝักไข่  เลี้ยงลูก  โดยอาศัยน้ำหวานจากดอกหญ้านางแดงที่บานเป็นช่อและมีน้ำหวานอยู่ในกระเปาะดอก  นอกจากน้ำหวานจากดอกหญ้านางแดงแล้ว  นกกินปลีดำม่วงยังบินมาหาน้ำหวานจากดอกต้นยอ ที่บานตลอดทั้งปีเพื่อเป็นอาหารเลี้ยงลูกอีกด้วย

จาก สิงหาคม พ.ศ.2411 ถึง สิงหาคม พ.ศ.2555

เดือนสิงหาคมเป็นเดือนที่มีความหมายต่อชาวศูนย์วิทยาศาสตร์เพื่อการศึกษาตลอดมา  ด้วยเป็นเดือนประวัติศาสตร์ทางดาราศาสตร์ ที่พระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 4 ได้ทรงพยากรณ์ว่าจะเกิดสุริยุปราคาเต็มดวงที่ หว้ากอ จังหวัดประจวบคีรีขันธ์ ในวันที่ 18 สิงหาคม พ.ศ. 2411 และก็เป็นจริงดั่งคำพยากรณ์ทุกประการ เดือนสิงหาคม จึงเป็นเดือนแห่งวิทยาศาสตร์ไทย

      ทุกปีในเดือนสิงหาคม ศูนย์วิทยาศาสตร์เพื่อการศึกษา สำนักงาน กศน. มีการจัดกิจกรรมทางด้านวิทยาศาสตร์ให้กับนักเรียน นักศึกษา ทั้งในระบบโรงเรียน นอกระบบโรงเรียนและตามอัธยาศัยให้ประชาชนทั่วไปได้เรียนรู้

       นับถึงปีนี้ การเกิดสุริยุปราคาเต็มดวงที่หว้ากอผ่านมาถึง 144 ปีแล้ว มีคำถาม ถามตัวเองว่า  ” คนไทยเรียนรู้กระบวนการทางวิทยาศาสตร์ซึ่งก็เป็นกระบวนการทางธรรมชาติได้ดีเพียงใด สำหรับอธิบายทุกปรากฏการณ์ที่เกิดขึ้นในวิถีชีวิตของตนได้อย่างมีเหตุมีผล ” คงอีกระยะเวลาหนึ่งกระมัง เมื่อคนไทยมีการศึกษาอย่างทั่วถึงและดีกว่าปัจจุบันนี้