เช้าถึงค่ำความทรงจำที่พะเนินทุ่ง

รังมดที่ประณีตสวยงามเป็นสถาปัตยกรรมทางธรรมชาติ ผีเสื้อหลากหลายสายพันธุ์มารวมกันด้วยจุดประสงค์เดียวกันคือเกลือแร่และแบ่งกันกิน เฟิร์นชูกิ่งก้านเขียวขจี แสงและเงาให้ความสว่างและบดบังความงามของหมู่ไม้น้อยใหญ่ สายหมอกฝนอ้อยอิ่งหอบความหนาวและความเยือกเย็นในช่วงเดือนพฤษภาคม เป็นความทรงจำที่มีคุณค่าอย่างยิ่ง

กล้วยไม้ป่าที่พะเนินทุ่ง 2

กลางเดือนพฤษภาคมปีนี้ ทั้งฝนและมรสุมค่อนข้างแรง กิ่งไม้แห้งถูกแรงลมพัดหักลงสู่พื้น ที่พะเนินทุ่งในอุทยานแห่งชาติแก่งกระจานก็เช่นกัน หลายกิ่งที่หักลงมามักมีกล้วยไม้ป่าติดลงมาด้วย เอื้องปากส้อม (Cleisostoma Blume) ที่เห็นในภาพเป็นกล้วยไม้ป่าชนิดหนึ่งที่ล่วงสู่พื้นดิน ดอกใกล้จะโรยแล้วอาจมองไม่ชัดนัก แต่ที่อยู่บนกิ่งไม้ก็อยู่สูงเกินที่จะบันทึกภาพได้ชัดเจน เอาพอเห็นความงามของกล้วยไม้ป่าในธรรมชาติชนิดหนึ่งก็แล้วกันนะ

ความทรงจำเสี้ยวหนึ่ง ที่อุทยานแห่งชาติเขาหลวงนครศรีธรรมราช

ตัวตนของอุทยานแห่งชาติเขาหลวง เริ่มต้นด้วยความชันของทางเดินขึ้นน่าจะ 45-60 องศา เสียงหอบหายใจตัวเองไม่สามารถปิดบังเพื่อนร่วมทางได้เลย ต้นไม้สูงกว่า 20 เมตร ส่งยอดขึ้นแย่งชิงรับแสงแดด เถาวัลย์เกาะเกี่ยวพันต้นโน้น ต้นนี้ ดึงรั้งซึ่งกันและกันไว้เมื่อมีมรสุมลมแรง ต้นไม้สูงแต่ละต้นมีไม้เล็ก ๆ เกาะอาศัยพึ่งพาเป็นแหล่งหาอาหารจากส่วนเกินโดยไม่เบียดเบียนต้นที่ตนอาศัย บนพื้นดินเปราะแผ่ใบบาน ดอกสีขาวอมม่วงอ่อน ๆ เจ้าหน้าที่สื่อความหมายของอุทยานให้ความรู้ว่า เปราะมีหัวคล้ายกระชายนำมาเป็นสมุนไพรปกกระหม่อมเด็กได้ เสียงน้ำตกกะโรม เสียงเรไร ลมพัดใบไม้ไหวแกว่ง อากาศเย็นฉ่ำสดชื่นหายใจเต็มอิ่ม เสียงนกดังแว่ว ๆ มาแต่ไกล ผีเสื้อบินช้า ๆ ผ่านแสงแดดที่สาดส่องทะลุใบไม้ลงกระทบมอสกำมะหยี่สีเขียว ไรเคนสีขาวปนเทา เกาะก้อนหินเกาะต้นไม้มองเห็นความอุดมสมบูรณ์ของป่า เห็นความเกื้อกูลของเห็ดผู้ย่อยสลาย เกาะกิ่งไม้ที่ผุพังย่อยเพื่อคืนความสมบูรณ์ให้กับพื้นดิน

เอนอ้าไม้เบิกนำ

นักอนุรักษ์ที่มีความชื่นชอบการเดินป่าศึกษาธรรมชาติ ต้องรู้จักไม้ชนิดหนึ่งที่มีชื่อเรียกหลายชื่อ บ้างเรียกเอนอ้า บางคนเรียกอ้าหลวง บางคนเรียกโคลงเคลง บางคนเรียกต้นข้าวต้ม หรือมีชื่ออื่นอีก ลักษณะเป็นต้นไม้เล็กมีดอกสีม่วง ผลมีขน เมื่อสุกกินได้รสหวาน ลิ้นจะเป็นสีม่วง ตนไม้ชนิดนี้เราพบบริเวณป่าโปร่ง ป่าเพิ่งฟื้นตัว พบเห็นอยู่ร่วมกับหญ้าคา สาบเสือ นักสื่อความหมายเรื่องป่า ให้ความรู้กับเยาวชนหรือประชาชนที่มาศึกษาเรียนรู้เกี่ยวกับต้นเอนอ้าว่าเป็น “ไม้เบิกนำ” หมายความว่าเป็นไม้กลุ่มแรก ๆ ที่ขึ้น เริ่มต้นให้ป่าได้ฟื้นตัว หลังจากเคยเป็นป่าและถูกมนุษย์ถางทำลายไป เช่น บริเวณสนามกอล์ฟ บนอุทยานแห่งชาติเขาใหญ่ เมื่อถูกยกเลิกตั้งแต่ปี พ.ศ. 2535 นับถึงเวลานี้เป็นเวลา 20 ปีแล้ว สนามกอล์ฟเริ่มฟื้นคืนสู่ป่าด้วยไม้เบิกนำ คือหญ้าคา สาบเสือ และเอนอ้านี่แหละ

หนึ่ง ..สอง..สาม ..มหัศจรรย์ยารักษาโรค

ผู้เขียนได้พบยารักษาโรคที่มีประสิทธิภาพสูงสุดที่เคยพบมา ที่สำคัญไม่เป็นอันตรายต่อร่างกาย ไม่มีอาการข้างเคียง(side effect)ไม่มีอาการตกค้าง มีแต่คุณเพียงอย่างเดียว ทุกท่านคงอยากรู้แล้วใช่ไหมละว่า ยาอะไรจะมีคุณภาพถึงเพียงนี้..มีด้วยหรือ
แม้ยารักษาโรคชนิดนี้จะมีคุณสักเพียงใดแต่กินยาก จึงต้องมีขั้นตอนการกินยา...โดยเฉพาะสามวันแรก..หลังจากนั้นไม่ยากแล้ว...ขอบอกวิธีกินยามหัศจรรย์นี้เลยนะ...วันแรกหลังตื่นนอนยังไม่ต้องทำอะไรทั้งสิ้นกินยาเลย หนึ่งแก้วเต็มๆและกินให้หมดทันที วันที่สองหลังตื่นนอนยังไม่ต้องทำอะไรทั้งสิ้นกินยาเลย สองแก้วเต็มๆและกินให้หมดทันทีนะ วันที่สามหลังตื่นนอนยังไม่ต้องทำอะไรทั้งสิ้นกินยาเลย สามแก้วเต็มๆและกินให้หมดทันทีเช่นเคย วันต่อๆไปกินยาวันละสามแก้ว...หากกินยาเช่นนี้ตลอดไป โรคที่เป็นอยู่จะทุเลาลง โรคใหม่ก็จะไม่ปรากฏ อายุขัยจะยืนยาว ยาชนิดนั้นคือ “น้ำบริสุทธิ์สำหรับดื่ม” นั่นเอง

หวายแดง

บ่ายวันหนึ่งกลางเดือนเมษายน เสียงโทรศัพท์มือถือดังขึ้น เมื่อรับสาย เสียงพูดมาว่า “อาจารย์ครับผมปีร์ จากอุทยานแห่งชาติปางสีดา ผมพบกล้วยไม้ป่าชนิดหนึ่งที่ผาตะเคียน กำลังบานดอก ผมถ่ายรูปมาหลายรูป อาจารย์ว่างไหม ผมยากให้ดู” “ปีร์ ตอนนี้พี่มาราชการอยู่ที่นราธิวาส ปีร์ส่ง mail ให้พี่เลยนะ กลับไปจะค้นหาให้ พี่มีหนังสือกล้วยไม้ป่าของ สลิล สิทธิสัจจธรรมอยู่” เป็นข้อความที่คุยกันหลังจากนั้นได้ตรวจสอบกล้วยไม้ชนิดที่ปีร์พบ ไม่มีในหนังสือเล่มดังกล่าว จึงนำรูปที่ปีร์ถ่ายได้ ส่งเข้าไปใน webblog เรื่องกล้วยไม้ webblog ชื่อ http://tjorchid.com/ ถามผู้รู้ รออยู่ 2 วัน เมื่อเปิด webblog ดูมีผู้รู้ตอบว่า กล้วยไม้ชนิดนั้นชื่อ”หวายแดง” และเมื่อสืบค้นใน website อื่น พบภาพกล้วยไม้หวายแดงถ่ายไกล ๆ ที่ผากล้วยไม้บนอุทยานแห่งชาติเขาใหญ่ ขึ้นเป็นดงซึ่งบานดอกเดือนเมษายน ผู้เขียนขึ้นไปบนอุทยานแห่งชาติเขาใหญ่นับร้อยครั้งผากล้วยไม้ก็เคยไป กลับไม่เคยพบหวายแดงบานดอกเลย เมื่อทบทวนดูแล้ว ตนเองชอบขึ้นไปอุทยานแห่งชาติเขาใหญ่ในช่วงฤดูฝนและฤดูหนาว เดือนเมษายนฤดูร้อนไปทะเลเสียส่วนใหญ่ เลยไม่รู้จัก “หวายแดง”
สรุปว่า ความสวยงามความเร้นลับมีทุกช่วงจังหวะเวลา ทุกสถานแห่งหนสังเกตดูเถอะนะ

โลกธรรม ธรรมะของชาวโลก หลีกลี้หนีไม่พ้น

พระพุทธศาสนา พูดถึง ไตรลักษณ์ ซึ่งหมายถึงทุกสรรพสิ่งล้วนแล้วแต่ อนิจจัง ทุกขัง อนัตตา ทั้งสามคำมีความหมายแสดง ความไม่เที่ยง ความเปลี่ยนไป ความไม่คงอยู่ ทุกสิ่งทุกอย่างบนโลกของเรา แม้แต่โลกของเราเองก็อยู่ภายใต้กฎของไตรลักษณ์นี้ แต่เราเข้าใจรับรู้ ไตร่ตรอง มองความเป็นไปได้เข้าใจสักเพียงใดละ บุคคลผู้จะเข้าใจกฎไตรลักษณ์ย่อมเป็นบุคคลที่จิตมีคุณภาพ จิตหยุด จิตนิ่ง เขาจึงสามารถไตร่ตรองโดยแยบคายได้ เมื่อเข้าใจกฎไตรลักษณ์ก็จะไม่หวั่นไหวกับโลกธรรมที่ทุกผู้คนแสวงหาและทุกผู้คนหลีกหนี โลกธรรมที่ทุกผู้คนแสวงหาได้แก่ ลาภ ยศ สรรเสริญ สุข โลกธรรมที่ทุกผู้คนหลีกหนีได้แก่ เสื่อมลาภ เสื่อมยศ นินทา ทุกข์ โลกธรรมทั้งแปดทำให้ผู้คนหวั่นไหว ทั้งหัวเราะ ทั้งร้องไห้ เมื่อถูกกระทบ หากเราเข้าใจกฎไตรลักษณ์ เข้าใจโลกธรรม เข้าใจตนเองที่อยู่ในวัฎฏสงสารนี้ จึงเข้าใจคาถาบทที่ว่า “ตถตา เป็นเช่นนั้นเอง”

ชีวิตสมณะอยู่ได้ด้วยบิณฑบาต

ชีวิตสมณะมีเพียงอัฐบริขาร อัฐ แปลว่า 8 ได้แก่ สังฆาฏิ สบง จีวร ประคดเอว มีดโกน เข็ม กระบอกกรองน้ำ และบาตร บาตรนับเป็นบริขาร เพื่อการรักษาชีวิต (ดิน น้ำ ลม ไฟ ความว่างและวิญญาณธาตุ) พระอาจารย์สอนว่า สมัยพุทธกาลบาตรเป็นสิ่งที่ต้องรักษา (เท่าชีวิต) เพราะบาตรทำจากดินแตกง่าย สกปรกง่าย ปัจจุบันเมื่อเราบวช บาตรยังเป็นอัฐบริขารที่ต้องดูแลรักษาอย่างดีอยู่ เมื่อบาตรรับอาหารมาแล้วและต้องฉันในบาตร พระอาจารย์สอนเราให้ท่องคาถาว่า “เพื่อไม่ให้เป็นหนี้ญาติโยมผู้มีศรัทธา เราจะฉันอาหารให้มีชีวิตเพื่อการปฏิบัติธรรม เพื่อบำบัดทุกขเวทนาจากความหิว และฉันอย่างมีสติ โดยให้กล่าวคำปฏิญาณดังนี้ ตั้งกายตรง ดำรงสติมั่น ไม่พูดคุยกัน ไม่ฉันเสียงดัง ตะล่อมข้าวเข้ากลาง ตักวางเรียบร้อย น้อมข้าวทุกคำ เป็นดวงธรรมภายใน ” ลาข้าวพระด้วยคำสวด เสสัง มังคลัง ยาจามะ จึงฉันได้

ความทรงจำยามค่ำคืน ณ อุทยานแห่งชาติตาพระยา

ประมาณทุ่มกว่า เกษม คงตะเคียน และถาวร สัมพันธ์ ขับรถปิกอัพพร้อมไฟสปอร์ตไลท์ มารับคณะของเราที่บ้านกลางดง 1 เกษมเชิญชวนว่า “อาจารย์ครับผมมารับไปส่องกระทิงกัน” รถปิกอัพมีไม้กระดานพาดกระบะหลังตามขวาง 2 แผ่น พวกเราขึ้นไปนั่ง 5 คน โดยมีถาวร เป็นผู้ส่องไฟสปอร์ตไลท์ เกษม นักสื่อความหมายเป็นพนักงานขับรถผู้ช่ำชองเส้นทางทุกจุดของอุทยานแห่งชาติตาพระยา พาพวกเราลัดเลาะผ่านกิ่งไม้เล็กใหญ่ หนามไผ่ ผ่านต้นไม้บางต้นแมงอีนูนหล่นมาเต็มหัวเต็มตัว พวกเราสนุกตื่นเต้นมาก ผ่านไปซักครึ่งชั่วโมง ไฟสปอร์ตไลท์ก็กระทบตากระทิงสะท้องกลับเป็นสีแดง (สัตว์กินพืชตาสีแดง สัตว์กินเนื้อตาสีเขียว) เป็นกระทิงตัวเมีย เห็นเต้านมขณะหันหลังให้ ตัวขนาดประมาณ 700-800 กิโลกรัม นับเป็นการเจอกระทิงในธรรมชาติครั้งแรกของคณะเรา เมื่อขับปิกอัพไปอีกพักหนึ่งพบกระต่ายป่ากระโดดไปตามทุ่งหญ้า วันนี้เป็นวันที่ 25 เมษายน เป็นวันที่เรามีความสุขกับธรรมชาติของอุทยานแห่งนี้ จากการเป็นกัลยาณมิตรของ หัวหน้าบุญเชิด และน้อง ๆ เจ้าหน้าที่นักสื่อความหมายทุกคน

งานแกะสลักไม้ก้ามปู

ที่อำเภอแม่ทะ จังหวัดลำปาง มีกลุ่มชุมชนแกะสลักไม้ก้ามปู (ส่วนใหญ่) แกะสลักสินค้าเพื่อการส่งออก ทำกันหลายบ้านจึงเลือกตัวแทนบ้านหลังหนึ่งเพื่อศึกษาคือ “บ้านป้าเพชรแกะสลัก” คนงานบ้านป้าเพชรใช้ไม้ก้ามปูแกะสลัก รองลงไปคือไม้มะม่วง ไม้สักเพียงเล็กน้อย รายการผลิตภัณฑ์ที่ถูกสั่งจากต่างประเทศแถบตะวันออกกลาง และเยอรมัน ได้แก่ไม้แกะสลักรูป ยีราฟ ม้า ช้าง เสือ หัวช้างอาฟริกา เป็นส่วนใหญ่ ช่างแกะสลักเป็นคนงานที่รับจ้างเป็นชิ้นงาน รายได้ขึ้นอยู่กับความชำนาญในการแกะ แกะได้ชิ้นงานมากก็ได้ค่าจ้างมาก โดยเฉลี่ยแล้วประมาณวันละ 300-400 บาท ส่วนเจ้าของร้านเป็นคนเก็บรายละเอียด แต่งสี ย้อมสี การแกะสลักเป็นการแกะจากไม้ดิบซึ่งแกะง่าย หลังแกะเสร็จเบื้องต้นต้องนำไปอบควันร้อน ให้น้ำในเนื้อไม้หนีไป ป้องกันการแตกร้าวก่อนลงสีและเก็บรายละเอียด
กลุ่มชุมชนแกะสลักที่อำเภอแม่ทะได้ต้นก้ามปูและต้นมะม่วง จากจังหวัด ลำปาง แพร่ อุตรดิตถ์ พิษณุโลก เป็นวัตถุดิบที่ใช้เพื่อการแกะสลัก

การฝึกสมาธิเมื่อเกิดใหม่ในเพศสมณะ

คำ “สัมมา อะระหัง” เป็นคำภาวนา ซึ่งเป็นคำสอนของ หลวงปู่สด จันทสโร วัดปากน้ำภาษีเจริญ ท่านสอนลูกศิษย์มากว่า 70 ปี แล้วเมื่อเริ่มต้นการฝึกสมาธิ และถูกถ่ายทอดผ่านศิษย์เอกที่เป็นแม่ชีนามแม่ชีจันทร์ ขนนกยูง ซึ่งต่อมาลูกศิษย์ของท่านสรรเสริญนามท่านว่า “คุณยายมหารัตนอุบาสิกาจันทร์ ขนนกยูง” ลูกศิษย์ท่านนั้นคือ หลวงพ่อธัมมชโย พระผู้เมตตา สอนธรรมะ ผ่านดาวเทียม เป็นดาวธรรมครอบคลุมไปทั่วโลก หลวงพ่อผู้สอนสมาธิให้กับเรา
หลักการที่หลวงพ่อสอนคือ “ใจหยุด” “ใจนิ่ง” เป็นแก่นแท้ของสมาธิแต่ความเป็นจริงแล้ว ใจเรามีความไวที่เหนือแสงเสียอีก การจะให้หยุดให้นิ่งนับเป็นเรื่องที่ยากยิ่ง ฉะนั้นการจะให้ใจหยุด ใจนิ่ง ต้องมีขั้นตอน เตรียมตัว เตรียมใจ
เตรียมใจ คือการลดทิฐิให้ใจเบา โดยการฝึกทำสิ่งที่ทำยาก เช่น การนั่งลงขัดล้างโถส้วมอย่างพิถีพิถัน ทำซ้ำๆ สะอาดๆ (คุณยายสอนไว้) ประณีต การทำสิ่งที่ทำยาก ทำทุกส่วนอย่างละเอียด ใจจะเริ่มสงบ เก็บกวาดขยะที่อยู่อาศัย ความจดจ่อ ใจเริ่มไม่ฟุ้งซ่าน การเตรียมใจซึ่งเป็นส่วนสำคัญ
เตรียมตัว เตรียมร่างกายให้สะอาดทุกส่วน อารมณ์สงบพร้อมรับธรรม คำสอน อาสนะที่นั่งสบายตามแต่บุคคล ใครนั่งขัดสมาธิบนอาสนะได้ก็นั่ง ใครมีปัญหาแข้งเข่าจะนั่งเก้าอี้นั่งได้สบาย ๆ เริ่มต้นโดยนั่งสบาย ๆ หลับตาเบาสบาย ๆ แล้วเริ่มทำตามคำสอนหลวงพ่อ คำ “สัมมา อะระหัง” จะภาวนาควบคู่กับการกำหนดบริกรรมนิมิต เป็นดวงแก้วใส ๆ หรือองค์พระใส ๆ บริเวณกลางท้องของเรา จากนั้นปฏิบัติตามคำสอนของหลวงพ่อด้วยความเคารพ การเตรียมใจ เตรียมตัว และบุญแต่ภพชาติปางก่อนของเรา เป็นผังชีวิตที่จะกำหนดสภาวจิตของเราเป็นลำดับขั้นตอน สมาธิเป็นเรื่องบุญของแต่ละคน การพบเจอประสบการณ์ของจิตเป็นเฉพาะตนไป ยากจะบอกได้ บอกได้แต่ความสุขและปีติที่พบได้ในตัวเราเท่านั้น

เตรียมตัวสู่ชีวิต “สมณะ”

การตัดสินใจเข้าสู่ร่มกาสาวพัสตร์ (ชีวิตห่มย้อมฝาดของสมณะ) แม้จะเป็นช่วงสั้น ๆ ในวัยย่างเข้า 60 ปี ก่อนเกษียณอายุราชการก็นับว่าไม่ง่ายเลย ด้วยเหตุข้อจำกัดต่างๆ นาๆ อาทิ การเคยอยู่สุขสบายในชีวิต คฤหัสถ์มานาน กฎเกณฑ์ข้อบังคับต่าง ๆ ล้วนแล้วแต่อนุโลมได้ทั้งนั้น จะกิน จะนอน จะเที่ยว จะเล่นอิสระ อาการเจ็บป่วย เข่า แข้ง นั่งไม่ได้ก็ไม่เป็นไร นั่งเก้าอี้ก็ได้ไม่เป็นปัญหา แต่ชีวิตสมณะไม่ใช่ ทุกอย่างต้องมีความเคารพ ในพระสัมมาสัมพุทธเจ้า ความเชื่อ ความศรัทธา มีวินัย มีกฎ ข้อพึงปฏิบัติที่ไม่ยกเว้นไม่ย่อหย่อน มีศีลเป็นที่ตั้งทำผิดนิดพร่องไป ก็ผิดศีล พร่องศีล ล้วนแล้วแต่เป็นบาปติดตัวทั้งสิ้น
ฉะนั้นจึงต้องเตรียมตัวก่อนเพื่อให้บกพร่องน้อยที่สุด เริ่มต้นด้วย
ข้อที่หนึ่ง ฝึกตนเองที่จะไม่ตำหนิใคร ๆ ทั้งกาย ทั้งวาจา และทั้งใจ ข้อนี้น่าจะเป็นข้อที่ทำยากที่สุดโดยเฉพาะใจที่ไม่ตำหนิ เพราะใจมันไวจริง ๆ ใจมีความไวมากกว่าแสง (186,000 ไมล์ต่อวินาที) ถ้าฝึกได้คือสุดยอด ฝึกตนเองที่จะอดทนต่ออายตนะภายนอก คือ รูป รส กลิ่น เสียง สัมผัส ธรรมารมณ์ ที่มากระทบทั้งดีและไม่ดี ข้อนี้ก็ทำยากเพราะกิเลสมันพอกเราหนาอยู่ ฝึกตนมองทุกสิ่งทุกอย่างด้วยเหตุและผล ความเป็นไปตามธรรมชาติ ไตร่ตรอง ใคร่ครวญ
ข้อที่สอง มีเมตตา มีความรัก ต่อ เพื่อน พระสหธรรมิก ทั้ง ภันเต (แก่พรรษา) และอาวุโส (อ่อนพรรษา) สามเณร ญาติโยม
ข้อที่สาม มีความเคารพอย่างจริงใจ เชื่อฟังทั้ง กาย วาจา ใจ ต่อพระอาจารย์ พระพี่เลี้ยง ต้องปฏิบัติให้ได้ พระอาจารย์ พระพี่เลี้ยงส่วนใหญ่ อายุท่านรุ่นลูก แม้กระนั้นก็ต้องเชื่อฟัง
ข้อที่สี่ ปฏิบัติธรรมตามคำสอนของหลวงพ่อในการนั่งสมาธิ ศึกษาพระวินัยปาฏิโมกข์ เพื่อรักษาศีล 227 ข้อ โดยไม่เผลอ ไม่พร่อง ไม่ตั้งใจ ไม่รู้ก็ไม่เว้น
ทั้งสี่ข้อที่กล่าวมา ก็เพื่อเป้าหมาย “ยกจิตให้สูงขึ้น และปฏิบัติธรรม เข้าสู่ดวงธรรม ดวงปฐมมรรคเป็นเบื้องต้น”

เถาวัลย์น้ำ 2

ที่ป่าชุมชน บ้านคลองนางชิง อำเภอเมือง จังหวัดสระแก้ว มีพื้นที่ป่าประมาณ 20 ไร่ ถูกเก็บไว้สมัยปู่ย่า ตายายของชาวชุมชน ก่อนที่ทางราชการจะมีการออกโฉนด เก็บไว้เพื่อลูกหลานได้ใช้ประโยชน์ร่วมกัน ป่าบ้านคลองนางชิงจึงตกมาถึงปัจจุบันนี้ แม้ว่าจะมีบุคคลที่เห็นแก่ตัวพยายามรุกผืนป่าเพื่อปลูกต้นยูคาลิปตัสไปได้บ้าง แต่ชาวชุมชนบ้านคลองนางชิงสามารถต่อสู้จนปัจจุบันได้เอกสารสิทธิ์เป็นป่าชุมชนแล้ว
สองสัปดาห์ที่ผ่านมาชาวชุมชนมาเชิญผู้เขียนให้ไปเยี่ยมชม ร่วมเสวนากับชาวชุมชนเพื่อออกแบบกิจกรรมการเรียนรู้ในฐานเรียนรู้ต่างๆ แม้มีช่วงเวลาสั้น ๆ พบว่าป่าชุมชนแห่งนี้มีความสมบูรณ์และมีความหลากหลาย มีทั้งต้นไม้ใหญ่ เล็ก พืชอาหาร พืชสมุนไพร เห็ด โดยเฉพาะมีเถาวัลย์น้ำ ให้ศึกษาเรียนรู้ ป่าบ้านคลองนางชิงจึงเหมาะที่จะเป็นแหล่งเรียนรู้เรื่องธรรมชาติวิทยาของนักเรียน นักศึกษา ประชาชน ที่ใกล้บ้านได้เป็นอย่างดี

อุทยานแห่งชาติ ภูเก้า-ภูพานคำ

อุทยานแห่งชาติแห่งนี้อยู่ใน อำเภออุบลรัตน์ จังหวัดขอนแก่นมีเขตติดต่อกับจังหวัดหนองบัวลำภู ส่วนหนึ่งของอุทยานอยู่ริมทะเลสาบของเขื่อนอุบลรัตน์ อุทยานจึงมีทั้งแหล่งน้ำและภูเขา คือภูพานคำ เสียดายที่มีเวลาน้อยเก็บภาพมาไว้ดูก่อนเมื่อมีโอกาสคงได้มาศึกษารายละเอียดมากยิ่งขึ้น

Team work

องคาพยพของสำนักงาน กศน. มีศูนย์วิทยาศาสตร์เพื่อการศึกษาเป็นกลุ่มงานหนึ่ง ซึ่งมีการทำงานเป็นทีมอย่างเหนียวแน่น มีเป้าหมายชัดเจนในการให้การสนับสนุน ส่งเสริม เติมเต็มการศึกษาของชาติในรูปแบบการศึกษาตามอัธยาศัย แม้ว่าทั้งประเทศจะมีเพียง 15 แห่ง แต่ก็แข็งขันจนมีผู้ให้นิยามความเป็นทีมว่า “ศูนย์วิทยาศาสตร์เพื่อการศึกษาหนึ่งไม่มีสอง”
ผู้เขียนได้มีโอกาสเยี่ยมชมกิจกรรมการทำงานเป็นทีมในการจัดกิจกรรมวิทยาศาสตร์สัญจรของภาคตะวันออกเฉียงเหนือ ระหว่างวันที่ 8-10 มีนาคม 2554 โดยจัดที่สนามสมเด็จพระนเรศวรมหาราช กลางเมืองหนองบัวลำภู โดยมีผู้ว่าราชการจังหวัดให้เกียรติมาเป็นประธาน และเยี่ยมชมด้วยความสนใจ ที่ประทับใจคงเป็นภาพของนักศึกษา กศน. ที่มีความสนใจและมีกระบวนการเรียนรู้ที่พัฒนาขึ้น มีการจดบันทึกเมื่อเข้าเรียนรู้ในแต่ละฐานเรียนรู้ทั้งแปดฐาน รวมทั้งนักเรียนในระบบโรงเรียนจำนวนมากได้ใช้โอกาสนี้ในการเพิ่มเติมประสบการณ์การเรียนรู้ของตน

มาฆา

เมื่อวันมาฆะบูชาที่ผ่านมา แม่ม้าชื่อ “ตาหวาน” ซึ่งเลี้ยงไว้ที่ประดู่ป่าแคมป์เพื่อทดลองบำบัดเด็กพิเศษ ทำท่าจะตกลูกแต่ไม่ตกจนเลยมาอีกเกือบหนึ่งสัปดาห์ จึงตกลูกม้าตัวเมียน่ารักมาก สีน้ำตาลเข้ม คล้ายพ่อม้าที่ชื่อ win win แต่ที่แปลกไปคือลูกม้ามีถุงเท้าสีขาวทั้งสี่ขามาถึงข้อเข่า บริเวณหัวไหล่ขาหน้าซ้ายมีแต้มสีขาวรูปใบโพ ดูแล้วลูกม้ามีลักษณะดี (คิดเอาเองนะ) จึงตั้งชื่อว่า “มาฆา” ทุกคนที่สวนประดู่ป่ารักมาฆา โดยเฉพาะคุณพจมาน คุณยายของเด็ก ๆ ดูอาการจะรักเจ้ามาฆามากกว่าใคร หวังว่าในอนาคตมาฆาจะเป็นม้าที่รักษาอาการผิดปกติของเด็กพิเศษเพื่อสร้างบารมีให้กับมาฆาเอง เป็น “ทานบารมี” ที่ยิ่งใหญ่เพื่อภพชาติที่ดียิ่งขึ้นต่อไป

ตำบลบ่อทองเคยมีเหมืองทองเดี๋ยวนี้มีเพียงต้นทองกวาว

ชื่อตำบลบ่อทอง เคยเป็นเหมืองทองคำอยู่ที่อำเภอกบินทร์บุรี จังหวัดปราจีนบุรี ประวัติของเหมืองทองแห่งนี้ เริ่มสมัยรัชกาลที่ 5 พ.ศ.2415 เป็นเหมืองขุดบ่อ แร่ทองคำอยู่ในหินแข็งที่เกิดอยู่ในที่ราบ การทำเหมืองยุติลงในช่วงสงครามโลกครั้งที่ 1
ต่อมามีการขุดทำเหมืองอีกครั้ง พ.ศ. 2493-2500 ได้ทองคำไปทั้งสิ้น 55 กิโลกรัม
ปัจจุบันไม่ได้ทำแล้ว ตำบลบ่อทองจึงเป็นตำนานเล่าขาน ทิ้งร่องรอยในอดีตกับต้นทองกวาวไว้เป็นต้นไม้สัญลักษณ์

อ้างอิง แผ่นพับแนะนำพิพิธภัณฑ์บ่อทอง

ปากโพรงนกตีทอง

นกตีทอง เป็นนกตระกูลโพระดกชนิดหนึ่งมีขนาดเล็กประมาณนกกระจอกบ้าน นกตีทองชอบเจาะโพรงทำรังตามกิ่งไม้ที่ตายแล้ว โดยทั่วไปโพรงสูงจากพื้นดินประมาณ 3-4 เมตร นกตีทองช่วยกันเลี้ยงลูกทั้งพ่อและแม่ นกตีทองอาจใช้โพรงเดิมเลี้ยงลูกหลายครั้ง ในภาพเป็นนกตีทองที่มาเลี้ยงลูกโพรงนี้เป็นครั้งที่สองที่ศูนย์วิทยาศาสตร์เพื่อการศึกษาสระแก้ว ทดลองถ่ายภาพด้วยเทเลสโคปยังไม่คุ้นมือ

ข้าฯขออุปสมบท

ระหว่างวันที่ 20 มีนาคม ถึง 30 เมษายน 2554 ข้าฯขออุปสมบทในบวรพุทธศาสนาถวายแด่พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวและบิดาผู้ล่วงลับ ต่อไปนี้เป็นคำขออโหสิกรรม "กรรมใดใดทั้ง มโนกรรม กายกรรม วจีกรรม ที่ข้าฯได้ล่วงเกินท่านทั้งหลาย โปรดอโหสิกรรมให้ข้าฯด้วยเถิด กรรมใดใดทั้งมโนกรรม กายกรรม วจีกรรมที่ท่านทั้งหลายได้ล่วงเกินข้าฯได้อโหสิกรรมให้ท่านแล้ว
ปัญญา วารปรีดี